เป็นช็อกโกแลตซีสต์ มีลูกได้ไหม? อยากมีลูกต้องทำยังไง?

เมื่อได้รับผลตรวจว่า "เป็นช็อกโกแลตซีสต์" คำถามแรกที่สร้างความกังวลใจให้ผู้หญิงที่กำลังวางแผนครอบครัวมากที่สุดคือ "แล้วแบบนี้จะมีลูกได้ไหม?" หรือ "จะท้องเองได้หรือเปล่า?"

คำตอบอย่างตรงไปตรงมาคือ "ผู้ที่เป็นช็อกโกแลตซีสต์สามารถมีลูกได้ ถ้าได้รับการรักษาที่ถูกต้อง" โดยการวางแผนจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ

1. ช็อกโกแลตซีสต์ เกิดจากอะไร?

ช็อกโกแลตซีสต์ (Chocolate Cyst) หรือชื่อทางการแพทย์คือ Endometrioma เป็นรูปแบบหนึ่งของ โรคเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่

เกิดจากการที่เซลล์เยื่อบุโพรงมดลูกหลุดลอยไปฝังตัวอยู่บริเวณ "รังไข่" เมื่อเข้าสู่ช่วงมีประจำเดือน ฮอร์โมนจะกระตุ้นให้เซลล์นี้ลอกตัวและมีเลือดออกเหมือนกับในมดลูก แต่เนื่องจากเลือดในรังไข่ไม่มีทางระบายออก จึงสะสมขังอยู่ภายในถุงน้ำนานวันเข้า เลือดเก่าจะกลายเป็นสีน้ำตาลเข้ม ข้น และเหนียวคล้ายกับช็อกโกแลตเหลว

2. เช็ก 5 อาการสัญญาณเตือน ช็อกโกแลตซีสต์

ผู้หญิงจำนวนมากไม่ทราบว่าตนเองมีถุงน้ำช็อกโกแลตซีสต์จนกระทั่งมาตรวจภาวะมีบุตรยาก หากคุณมีอาการเหล่านี้ ควรรีบเข้ามารับการตรวจอัลตราซาวนด์กับสูตินรีแพทย์:

1. ปวดประจำเดือนรุนแรงขึ้นเรื่อยๆ (Progressive Dysmenorrhea): ปวดท้องน้อยมากจนต้องกินยาแก้ปวดปริมาณเพิ่มขึ้น หรืออาการปวดแย่ลงกว่าปีที่ผ่านๆ มา
2. ปวดหน่วงอุ้งเชิงกรานเรื้อรัง: รู้สึกปวดหน่วงท้องน้อย หรือปวดร้าวไปถึงหลังล่าง แม้ไม่ใช่ช่วงที่มีประจำเดือน
3. เจ็บลึกๆ ขณะมีเพศสัมพันธ์ (Dyspareunia): เกิดจากพังผืดที่ยึดรั้งบริเวณอุ้งเชิงกรานและมดลูก
4. ท้องอืด ปวดเกร็งลำไส้ช่วงมีประจำเดือน: มีอาการขับถ่ายอุจจาระหรือปัสสาวะลำบากผิดปกติในวันที่มีประจำเดือน
5. พยายามมีลูกเกิน 6 เดือน - 1 ปีแต่ยังไม่ติด: ปล่อยตั้งครรภ์ตามธรรมชาติแล้วไม่สำเร็จ

3. เป็นช็อกโกแลตซีสต์ ทำไมถึงมีลูกยาก?

ช็อกโกแลตซีสต์สร้างอุปสรรคต่อการตั้งครรภ์ใน 3 มิติหลัก:

• เบียดเบียนเนื้อรังไข่และทำให้ไข่ด้อยคุณภาพ: ถุงน้ำที่โตขึ้นจะไปกดทับเนื้อรังไข่ส่วนที่ดี ทำให้จำนวนไข่สะสมลดลง และการอักเสบเรื้อรังยังส่งผลกระทบต่อคุณภาพของเซลล์ไข่
• เกิดพังผืดปิดกั้นท่อนำไข่: การอักเสบในอุ้งเชิงกรานก่อให้เกิดพังผืดเหนี่ยวยึด ทำให้ท่อนำไข่คดเคี้ยว อุดตัน หรือไม่สามารถดักจับไข่เพื่อไปปฏิสนธิกับสเปิร์มได้
• สภาวะในมดลูกไม่เหมาะสม: สารจากการอักเสบอาจรบกวนกระบวนการฝังตัวของตัวอ่อน

4. เป็นช็อกโกแลตซีสต์ มีลูกด้วยวิธีไหนได้บ้าง?

การวางแผนมีบุตรของผู้ที่เป็นช็อกโกแลตซีสต์ มีแนวทางเลือกตามระดับความรุนแรงและสภาวะร่างกายดังนี้:

5. ทำเด็กหลอดแก้ว (IVF/ICSI) ตอบโจทย์คนเป็นช็อกโกแลตซีสต์อย่างไร?

กระบวนการทำเด็กหลอดแก้วช่วยทลายอุปสรรคของโรคช็อกโกแลตซีสต์ได้อย่างตรงจุด:

1. ก้าวข้ามปัญหาท่อนำไข่อุดตันและพังผืด: แพทย์จะนำไข่ออกมาจากรังไข่โดยตรงเพื่อปฏิสนธิกับสเปิร์มในห้องปฏิบัติการ จึงไม่ต้องพึ่งพาการทำงานของท่อนำไข่
   
2. เลือกคัดกรองตัวอ่อนที่สมบูรณ์: การกระตุ้นรังไข่ในการทำ ICSI ทำให้ได้ตัวอ่อนเกิดขึนหลายตัวจึงมีโอกาสคัดเลือกตัวอ่อน ที่มีเกรดหรือคุณภาพที่ดีร่วมกับการตรวจโครโมโซมตัวอ่อน (PGT-A) ช่วยเพิ่มโอกาสการตั้งครรภ์ให้สูงขึ้น

สรุปแล้ว การตรวจพบช็อกโกแลตซีสต์ไม่ได้แปลว่าคุณจะหมดโอกาสเป็นแม่คน เพียงแค่ต้องได้รับการตรวจวินิจฉัยอย่างละเอียด ประเมินขนาดซีสต์และปริมาณไข่สะสม เพื่อวางแผนการรักษาร่วมกับแพทย์ผู้เชี่ยวชาญได้อย่างตรงจุดที่สุด